Eşq sultanı
Книги автора: Азиза Джафарзаде
Natəvan haqqında hekayələrАзиза Джафарзаде
Bu hekayələrdə yazıçı Qarabağın son xanı Xurşidbanu Natəvanın həyatını qələmə almışdır.
...ещё
Bakı - 1501Азиза Джафарзаде
Bakı 1501 – Əzizə Cəfərzadənin Şah İsmayıl Səfəvi və onun Bakıya yürüşu tarixinə həsr olunmuş ilk dəfə 1981-ci ildə nəşr edilmiş roman.Əzizə Cəfərzadənin “Bakı-1501” romanı Şah İsmayıl mövzusunda yazılmış ilk tarixi romandır. Bundan sonra Fərman Kərimzadə “Xudafərin körpüsü” (1987), Əlisa Nicatın “Qızılbaşlar” romanları (1982) Səfəvilərin hakimiyyəti və o dövrdə baş verən tarix hadisələr eləcə də Şah İsmayıl Xətai şəxsiyyəti sərkərdəliyi ön plana çıxıb. Əzizə Cəfərzadə “Bakı-1501” romanı Şah İsmayılın bütün həyatı deyil, əsasən, 1501-ci ilə qədər olan tarixi hadisələr izlənir. Əslində, Şah İsmayıl Xətai mövzusuna dönüşün əsasını Əzizə Cəfərzadə bu əsəri ilə qoyduğunu demək olar. Yazıçı bu əsərində Şah İsmayılın Şirvanşah Fərrux Yassar ilə apardığı mübarizə və Bakını ələ keçirməsihadisəsi üzərində dayanır. Bu tarixi roman çoxfəsilli olmamış cəmi üç fəsildə (Bakı-1501, Qanlı-qadalı illər,hökmdarın şair ürəyi) verilmişdir. Romanın baş qəhrəmanının Şah İsmayıl Xətai olması yazıçıya həmin dövrün hadisələrinə nəzər salmağa imkan verir. Romanda Şah İsmayıl həm bir şah, həm şair, həm də bir səyyah kimi təsvir edilir. Yazıçı Şah İsmayıl obrazını, həm vətəninin mövcud vəziyətini təsvir edir, həm də onu xalqının, vətəninin gələcəyini düşünən sərkərdə və bir şah olaraq təsvir edir. Burada Şah İsmayılın uşaqlığı, taxta çıxması, şair kimi fəaliyyəti təsvir olunmuşdur. Bu romanda Əzizə Cəfərzadə birtərəflilik göstərmir, obrazı təsvir edərkən onun üstün xüsusiyyətləri ilə yanaşı qüsurlarını da göstərir. Həmçinin Şah İsmayılın milli şüurunu, vətənpərvərlik duyğularını da göstərmişdir. Romanda Şah İsmayıl Azərbaycan hökmdarı, Azərbaycan dövlətinin yaradıcısı kimi səciyələndirilir. Romana nəzər saldıqda görürük ki, burada Şah İsmayılın uşaqlığı xatırlanır və uşaqlıq dövründə belə Şah İsmayıl təmkinli, geniş dünyagörüşlü,açıq fikirli, gözüaçıq bir uşaqdır. Uşaqlığından o hökmdar kimi yetişdirilmiş və ona hökmdar şeyx kimi münasibərt göstərilmişdir. Onun yaçı ona olan münasibətə zərrə qədər də təsir göstərə bilmir. Şah İsmayıl səfərə çıxması və Kürü necə mərdliklə keçməsi, qoşunu öz arxası ilə aparması şeirlərinin qoşunda ruh yüksəkliyi yaratması romanda geniş əksini tapmışdır.Romanda Şah İsmayıl obrazı ilə yanaşı hakim Mirzəli, Bəhram qazi, Bibixanım-Sultanım, Aytəkin, Rəhim bəy, İbrahim və başqa surətlər də yaradılmışdır. Əsərdə yazıçı oxucuya belə müraciət edir: “Əziz oxucu, bu böyük mübarizə meydanında sən Bibixanım Sultanım, Aytəkin, İbrahim və o vaxtlar şeyx oğlu şah kimi tanınan Şah İsmayıl Xətai ilə görüşürsən. Bu görüşdə Bibixanım-Sultanım, Aytəkin və İbrahim hərəsi öz anlayışınca şiəlik təriqətinin başçısı,on dörd ildə on dörd əyalət fəth etmiş sərkərdə, hökmdar və ən incə məhəbbət qəzəlləri qoşmuş, “Dəhnamə” müəllifi şair Xətaini dərk etməyə çalışacaq”.Romanın epiloqunda Şah İsmayıl şəxsiyyətinin və mübarizəsinin simvolu kimi dil, qeyrət, və vətən sevgisi göstərilmişdir. Roman bu cümlə ilə bitir. Sizə üç əmanət qoyub ərən babalar: dilimiz, qeyrətimiz, vətənimiz-can sizin can onlar əmanəti. Onu da qeyd edək ki, Şah İsmayılın dilindən deyilən bu sözlər Əzizə Cəfərzadənin məzar daşına da yazılmışdır “Sizə vəsiyyətim: dilimizi, qeyrətimizi, Vətənimizi qoruyun”.[1]Fərman Kərimzadə “Xudafərin körpüsü” romanını yazarkən ilk dəfə idi ki, belə bir mövzu haqqında düşünürdü. Burada Şah İsmayılın uşaqlılq illərini, hakimiyyət başına keçməzdən əvvəlki dövrü təsvir etməklə onun mühitinə nəzər salır. Mövcud ictimai-siyasi mühiti canlandırmağa çalışır. Yazıçı buna nail olur.Burada Şah İsmayıl obrazı tarixi həqiqətə uyöun olaraq işlənib. O bir sərkərdə dövlət adamı olmaqla yanaşı. Həm də bir xalq, el adamıdır.O düşüncə, arzu və istəklərilə yalnız özünü deyil, bütün Azərbaycan xalqını təmsil edir.Ona görə də yazıçı onu daim xalqla birgə təsvir edir. Şah İsmayılın apardığı mübarizə şəxsi mübarizə deyil, xalqın mübarizəsidir.Əlisa Nicatın “Qızılbaşlar” romanında isə Şah İsmayılın ayrı-ayrı döyüş səhnələrindən danışılır və onun vətən, xalq yolunda atdığı addımlardan bəhs edilir.Onun əsas qayəsi Azərbaycanda ağalıq edən yadları burdan çıxarmaq, Azərbaycan torpağında hökmdarın bir azərbaycanlı olmasını təmin etməkdən ibarət olmuşdur. Yazıçı Şah İsmayılı xalqın məhəbbətini, rəğbətini qazanan Azərbaycanın vahidliyini düşünən və bunu həyata keçirən bir qəhrəman sərkərdədir. Bəzən onun vətən haqqında düşüncələri roman qəhrəmanlığından çıxaraq, dramaturgiya qəhrəmanlığına çevrilir (Vətən! Vətən! Vətən, sən nə qədər əziz və gözəlsən. And içirəm nə qədər ki, sağam sənin qızıl torpaqların tapdaq altında qalmayacaq…) Şah İsmayıl obrazı bir neçə yazıçı tərəfindən yaradılmasına baxmayaraq onun mükəmməl obrazının yaradılmasını demək çətindir. Dövr ziddiyyətli və çətin olduğu kimi ona yanaşmalarda müxtəlif və ziddiyyətlidir.
...ещё
Aləmdə səsim var mənimАзиза Джафарзаде
Əsər XIX əsr ədəbi fikir ideologiyasının öncüllərindən biri olan şair Seyid Əzim Şirvanidən bəhs edir. Əsərin adı da S.Ə.Şirvaninin “Mövti-cismani ilə sanma mənim ölməyimi, Seyyida, ölmərəm aləmdə səsim var mənim” məqtəli qəzəlindən götürülmüşdür. Romanda şairin həyatı ilə bərabər XIX əsr Azərbaycan xalqının həyatı, etnoqrafiyası göz önünə gətirilir. “”Aləmdə səsim var mənim” romanında Əzizə Cəfərzadə, yaradıcılığına və şəxsiyyətinə hörmət bəslədiyi Seyid Əzim Şirvaninin obrazını yaratmağı qarşısına məqsəd qoysa da, yazıçı bununla kifayətlənməmiş, bütövlükdə XIX yüzil Şirvan tarixini, daha doğrusu, Şamaxı mühitini ictimai-siyasi və ədəbi-mədəni hadisələrin canlı mənzərəsi fonunda və etnoqrafik yaddaşın işığında işləmişdir.
...ещё
Книги чтеца
Ev və dünyaРабиндранат Тагор
"Ev və dünya" romanı Hindistanda baş verən «Svadeşi» hərəkatını reallıqla əks etdirir. Əsərin baş qəhrəmanı Nikhleş vətənini bütün qəlbi ilə sevən bir vətənpərvər olaraq təsvir edilir. Hindistana, öz xalqına xidmət etmək fikri bir an da olsun onu tərk etmir, bunun üçün əməli yollar axtarır. O, kənd təsərrüfatını təkmilləşdirməyə, toxuculuq istehsalını təşkil etməyə çalışır. Kəndlilərin vəziyyəti, hind kahinləri və brahmanları, «Svadeşi» hərəkatı və başqa məsələlər haqqında yazıçının nöqteyi-nəzəri Nikhleş obrazında verilir. «Svadeşi» tərəfdarları camaatı ingilis mallarını boykot etməyə çağırır və buna nail olur. Çondronath-babunun «Svadeşi» tərəfdarlarına müraciətlə dediyi söz xalqın vətən və onun azadlığı uğrunda mübarizəsinin nə qədər aydın olduğunu göstərir: «Vətən ancaq torpaq deyil, vətən həm də insanlardır. Xalqın necə yaşadığını siz heç gözünüzün ucu ilə də olsa görmüsünüzmü? Onlar (o yoxsullar) ağır ehtiyac içində yaşayırlar; həyatlarını az da olsa davam etdirmək üçün var qüvvələrini sərf edərək əlləşirlər. Onlar üçün bir-iki paysanın nə demək olduğunu siz heç təsəvvür edə bilirsiniz!.. Mən qoca bir adamam, sizi təbrik etməyə, hətta sizin ardınızca da getməyə hazıram. Lakin əgər siz öz azadlıq bayrağınızı yelləyərək yoxsulların azadlığını tapdalayacaqsınızsa, onda mən sizə qarşı çıxacağam, lazım olsa ölümə də gedəcəyəm».
...ещё
Novella və hekayələrAkutaqava Rünoske
Akutaqava Rünoske 1892-ci ilin iyulunda Yaponiyanın paytaxtı Tokio şəhərində anadan olmuşdur. Yapon ədəbiyyatının son klassiklərindən hesab olunan Akutaqava Rünoskenin yaradıcılığının əsas mövzusu insanın mənəvi aləmində-psixologiyasında baş verən təbədüllatlar olmuşdur. İnsan şüurunun dərin qatlarına enmək, onun müxtəlif affekt hallarında keçirdiyi hisləri araşdırmaq bu yazıçının əsas yaradıcılıq istiqamətidir. Bundan başqa, Akutaqavanın yaradıcılığında o dövr yapon cəmiyyətinin mövcud problemləri, siyasi və dini mahiyyəti öz əksini tapmışdır. 1920-1923-cü illərdə «Magiya möcüzələri», «Bisey necə inanırdı», «Bir qisasın tarixçəsi», «Susanoo-no-mikoto», «Sussanoo-no-mikoto ahıl çağlarında», «Tanrı Aqni», «Qəribə hekayət», «Xanım Rokunomiya», 1924-1927-ci illərdə «Sanemonun cinayəti», «Məktub parçası», «Momotaro», «At ayaqları», «Ölümündən sonra», «Karmen», «Suadamları ölkəsində», «Tanekonun kədəri», «Yuxu» və s. əsərlərini yazmışdır. Akutaqava Rünoske 1927-ci il iyul ayının 24-də yüksək dozalı yuxu dərmanı içərək özünə qəsd etmişdir. Kitabda Akutaqava Rünoskenin “Qara paltarlı Madonna”, “Ata”, “Başın vurulması haqqında”, “Cəngəllikdə”, “Dişli çarx”, “Qarşılıqsız məhəbbət”, “Qəribə ada”, “Qəribə hadisə” və s novella və hekayələri yer almışdır.
...ещё
Zaman çatıSəfurə Çərkəzqızı
“Zaman çatı” hekayəsində Umay adlı bir kənd qızının sevgisi təsvir olunub. Umay qonşunun oğlunu-Gündüzü sevir. Amma bu sevgidən heç kəsin, hətta, Gündüzün belə xəbəri yoxdu. O, başqa biriinə nişanlıdır. Hekayə Gündüzün toyuna hazırlıq işlləriniin təsviri ilə başlayır. Umay bu toyqabağı hazırlıqları öz otağının pəncərəsindən izləyir, bütün bunlar ona o qədər kədərli görünür ki… Sabah onun Gündüzü başqasının olacaq. O, bunu düşündükcə əzab çəkir, ölmək istəyir. Amma qəfildən hadisələr dəyişir. Gündüzün nişanlısı qonşu kənddən olan başqa bir oğlana qaçır. Hekayənin bu yerində Umay oxucuların (dinləyicilərin) təxmin etmədiyi addımı atır…
...ещё
Cənnətdən yuxarıTəranə Vahid
Kitabda Təranə Vahidin hekayələri, esseləri və miniatür duyğuları yer alıb. Yazıçının dilinin gözəlliyi, deyimlərin təzəliyi, fikirlərin zənginliyi kitabı daha da oxunaqlı edir. Dünyaya fərqli baxışı olan Təranə Vahidin uğurlarından biri də qısa, aydın və sadə yazmasıdır. Amma bu sadəliyin içində ədəbiyyat deyilən bir dünya var. O dünya ki, insanları heyrətləndirməyi, düşündürməyi bacarır. Dilimizdə unudulmuş sözlər Təranə Vahid yaradıcılığında yeni ömrünü yaşayır. Belə ki, yazıçının əsərlərində qurdun, quşun, ağacın, böcəyin, daşın, qumun dil açıb danışdığı, göyün, dənizin ürəyi olduğu, təbiətlə insan arasında gözəgörünməz, doğma bağların varlığı, bir sözlə, insan təbiətin, sadəcə, bir parçasıdır fəlsəfəsi ədəbi nümunələrlə təsvir olunmuşdur.
...ещё
İmadəddin Nəsiminin qəzəlləriИмадеддин Насими
Nəsimi dilin zənginliklərindən qəzəllərində özünəməxsus bir ustalıqla istifadə edir. Bəzən şair şeirlərini yalnız xitab və ifadəli təkrarlar üzərində qurur. Filosof-şairin poeziyası çox tez bir zamanda Orta Asiya, Türkiyə və İran xalqları arasında populyarlıq qazanır. Mənsur Həllacla birlikdə onun adı öz əqidəsi uğrunda qeyri-adi sədaqət və cəsurluq rəmzinə çevrilir. Onun əsərləri bir çox dillərə çevrilir və həmin dillərdə yazıb-yaradan şairlər onu təqlid edirlər. Nəsiminin şeirlərini xalq arasında avazla oxumaq və onun hürufi ideyalarını təbliğ etmək üstündə bir çoxları əzablara qatlaşır, hətta canlarından da keçirlər.
...ещё
Похожие книги
Путешествие к Источнику Эха. Почему писатели пьютОливия Лэнг
Неутолимое стремление к иллюзии могущества, временная уверенность в способности заполнить пустоту одиночества и вернуть время назад, желание забыть о навязчивых неудачах и череде потерь, составляющих жизнь, связывают два пристрастия к созданию вымышленной альтернативы реальности — искусство, в частности литературу, и алкоголизм. Британская писательница Оливия Лэнг попыталась исследовать эти пристрастия, одинаково властные и разрушительные для своих обладателей, через призму друг друга. На примере таких знаменитостей, как Эрнест Хемингуэй, Фрэнсис Скотт Фитцджеральд, Теннесси Уильямс, Джон Берримен, Джон Чивер и Реймонд Карвер, она показала, как в творчестве переплетаются иллюзия рая и мучительное осознание его недостижимости.
...ещё
Зверь. Джон Бонэм и Восхождение Led ZeppelinЧад Кушинс
Первая полная биография Джона Бонэма из Led Zeppelin, которого многие считают одним из величайших барабанщиков в истории рока. Его инновационный и мощный стиль игры, глубокие знания и уникальный звук принесли ему признание как среди фанатов, так и среди профессионалов музыкальной индустрии. С ростом популярности Led Zeppelin Бонэм сталкивался с проблемами совмещения своей музыкальной страсти с напряженной гастрольной жизнью. Книга содержит воспоминания близких друзей, членов семьи и коллег, которые раскрывают сложную и многогранную личность этого выдающегося музыканта.
...ещё
Демон властиОлег Маркеев
Олег Маркеев, знаменитый своими политическими триллерами и мистическими детективами, снова удивляет своих поклонников. В сотрудничестве с учеными Александром Масленниковым и Михаилом Ильиным он приступил к исследованию феномена Власти. Никогда ранее тайны, истоки, развитие и кризисы Власти не были представлены так прозрачно, честно и убедительно. В духе любимых произведений Маркеева вас ждет увлекательное исследование, доступ к глубоко скрытым тайнам и неожиданный взгляд на привычные факты. «Демон Власти» — это все, что вы хотели знать о Власти, но никогда не могли узнать. Читайте, анализируйте, сравнивайте, и скрытое станет явным.
...ещё
Записки морского офицераНестор Монастырев
В морских воспоминаниях Нестора Александровича Монастырева описывается его служба на флоте с момента Первой Мировой войны до Революции и Гражданской войны в России.
...ещё
Jonathan Livingston Seagull (Чайка по имени Джонатан Ливингстон)Bach Richard
Jonathan Livingston Seagull, написанная Ричардом Бахом, представляет собой басню в форме новеллы о чайке, стремящейся постигнуть жизнь и искусство полета, а также о самосовершенствовании. Бах создал её как серию коротких рассказов, которые были опубликованы в журнале Flying в конце 1960-х годов. Впервые книга вышла в печатном виде в 1970 году, и к концу 1972 года было выпущено более миллиона экземпляров. Reader's Digest издал сокращенную версию, и книга достигла вершины списка бестселлеров New York Times, удерживаясь там в течение 37 недель. В 1972 и 1973 годах книга возглавляла список самых продаваемых романов по версии Publishers Weekly в Соединенных Штатах.
В 2014 году книга была переиздана под названием Jonathan Livingston Seagull: The Complete Edition, в которую был добавлен 17-страничный четвертый раздел истории.
...ещё
Моя жизньРуал Амундсен
Знаменитый исследователь вспоминает о своих юных годах, когда он укреплял тело, готовясь к покорению севера, и о всех своих полярных экспедициях. Рассказ наполнен множеством увлекательных деталей и внутренними переживаниями автора, которыми он щедро делится с читателями.
...ещё